Het landelijk waterstofnet wordt aangelegd: het eerste traject is op 20 mei geopend, echter het besluit over de amortisatieaanpak, die de transporttarieven in de beginjaren betaalbaar moet houden, ligt er nog niet. Het kabinet schrijft zelf: “Alleen met zekerheid over de ontwikkeling van het netwerk kunnen bedrijven investeren.” Die zekerheid ontbreekt nu: bedrijven die zien dat de overheid de zekerheid die zij zelf als voorwaarde voor investeringen noemt niet biedt, stellen hun eigen beslissingen uit.
De waterstofsector heeft al te maken met onzekerheid vanuit Europa. De herziening van de productiecriteria voor hernieuwbare waterstof en de herziening van de richtlijn hernieuwbare energie houden de kaders waarin de markt opereert open. Over die Europese kaders beslist Nederland mee met de Commissie en de andere lidstaten. Over het amortisatiebesluit beslist het kabinet zelf, en die onzekerheid kan het dus ook zélf wegnemen.
Uitstel van het besluit naar de Voorjaarsnota heeft directe gevolgen. Het definitieve uitrolplan van Hynetwork wacht op dit besluit, net als de openstelling van de derde ronde van de OWE-regeling. Uitstel tast bovendien het vertrouwen van bedrijven in de waterstofmarkt als geheel aan. Het kabinet stelt zelf dat gestegen investeringskosten en een achterblijvende volumeontwikkeling zonder ingrijpen leiden tot een hoog transporttarief bij de start van de tariefregulering. Een hoog starttarief remt juist de vraag waarmee het net moet worden terugverdiend.
Het kabinet verkent een overheidsgarantie voor de amortisatierekening en zal aan het CBS de vraag voorleggen of de rekening invloed heeft op het EMU-saldo en de schuld. TNO concludeert dat aflossing van de amortisatierekening in vrijwel alle gevallen ruim binnen 30 jaar mogelijk is. Duitsland heeft de financiering van zijn Wasserstoffkernnetz wettelijk geregeld met een amortisatierekening, waarvan de federale overheid een eventueel tekort aan het eind grotendeels vereffent. Een eerste deel van dat net is gereed. De aanpak werkt in Duitsland, en zal dat in Nederland ook doen.
In het Nationaal Plan Energiesysteem noemt het kabinet een transportnet met degelijke financiering de hoogste prioriteit voor een werkende waterstofmarkt, en stelt het dat uitstel van de besluiten in de komende jaren steeds meer ontwikkelpaden afsluit.
Wij verzoeken minister Heinen de besluitvorming over de overheidsgarantie nog dit jaar af te ronden, zodat het kabinet dit jaar over de amortisatieaanpak kan besluiten. Samen met het aanvullende beleid dat volgens TNO nodig is voor de volumegroei na 2035, geeft dat besluit de markt het perspectief om te investeren. De industrie heeft behoefte aan een betrouwbare overheid om investering in waterstof te kunnen doen, en met een besluit over amortisatie laat dit kabinet zien dat zij een betrouwbare partner is.
